Người đàn ông làm 'bà đỡ' cho voi

VnExpress.net – 26 phút trước

Người đàn ông làm 'bà đỡ' cho voi

Trong khi mọi người lo lắng chỉ 10 năm nữa loài voi ở Việt Nam sẽ tuyệt chủng thì ông lại nuôi và giúp loài vật này thụ thai, sinh đẻ…

"Bà đỡ" này là Điểu Cước (55 tuổi) ở ấp Sơn Lang, xã Phú Sơn (Bù Đăng, Bình Phước). Dòng họ nhà ông có nghề nuôi và thuần dưỡng voi gia truyền, trước ở Buôn Mê Thuột (Đăk Lăk), sau chuyển xuống buôn Đăng Long (Đăk Nông).

Điểu Cước kể, ngày xưa khi núi rừng còn dày, người dân Ê Đê ở Đăk Lăk nuôi voi như nuôi trâu. Ngày đó nhiều nhà có 5-10 con voi là chuyện bình thường. Voi và người là bạn, quấn quýt yêu mến nhau. Loài voi rất thông minh và chung thủy, biết ai là chủ nó. "Đi thồ hàng xa chủ lâu ngày, gặp lại là nó vươn vòi, hú lên những tiếng nghe rất thân thiện, mắt nó long lanh như có nước mắt", ông kể.

Gặp người chủ tốt bụng, voi phục vụ tận tình, gặp người chủ hà khắc, voi vẫn nhẫn nại. Kể cả voi hoang dã cũng rất hiền với người. Khi đang đi trong rừng, biết có hơi người là cả đàn tránh xa. Voi chỉ tấn công người khi nó linh cảm là sẽ bị người đó tấn công.

Tình yêu thương voi của Điểu Cước được di truyền từ ông nội và cha bởi từ nhỏ ông đã cùng cha và nội cưỡi voi, tắm voi, cho voi ăn hàng ngày. Những món mà voi thích nhà ông luôn luôn có. Ngoài việc cho ăn đủ vài tạ cỏ mỗi ngày, những con voi làm tốt công việc đều được thưởng chuối cây, chuối chín, mía, và một món mà voi rất thích đó là bã hèm rượu.

Nhiều năm nuôi voi, quan sát từng miếng ăn, từng động thái, cử chỉ, ông biết được con vật khi nào buồn vui, khi nào phật ý. Trong khi báo cáo của các chuyên gia về bảo tồn động vật hoang dã cho rằng, từ năm 1980 đến nay voi nhà không đẻ, thì tại vùng đất Bù Đăng, voi của gia đình, họ hàng ông Điểu Cước đã đẻ đến 4 con.

Ông còn nhớ rất rõ, năm 1980, con voi cái của nhà cậu ông là Điểu Mruch sinh ra một voi đực. Năm 1990, voi đó lại đẻ tiếp một voi con nữa, lần này là cái. Hiện, hai con voi đã trưởng thành, góp thêm cho sự đông đúc của đàn voi nhà họ hàng Điểu Cước.

Hai con voi này của Điểu Cước được bán cho một khu du lịch. Ảnh: ANTG.

Ngay khi voi của ông Điểu Mruch đẻ con voi thứ hai, Điểu Cước nghĩ đến chuyện cho voi nhà mình sinh đẻ. Ông lên huyện Đắk Min, mượn con voi đực của người cô, đưa vào rừng, chọn nơi có nhiều trảng cỏ xanh làm thức ăn đủ trong nhiều ngày, phía trên là tán cây rộng, kế bên có suối nước mát, thả voi ở đó.

Một tháng sau trở vào, thấy voi nhận ra chủ và tinh thần thoải mái, Điểu Cước biết ngay chúng đã là bạn tình của nhau. Chỉ tháng sau đó, ông thấy voi cái đã có sự thay đổi, 3 tháng đã thấy bụng to lên. Đúng 2 năm kể từ ngày lùa voi vào rừng, con voi cái nhà ông đã sinh một chú voi con. Rồi chỉ 10 năm sau đó, niềm vui lại đến với Điểu Cước, khi ông tiếp tục cho voi sinh đẻ thành công lần thứ hai.

Kể về con voi thứ hai, Điểu Cước cho biết, không giống sinh con thứ nhất, đã hai năm trôi qua, nhưng voi cái vẫn chưa sinh. Phải mất cả nửa năm sau, con voi mới đẻ một con voi đực. "Té ra, voi chửa con cái thì 2 năm, mà chửa con đực tới 30 tháng", Điểu Cước nói.

Voi đực mọc ngà rất nhanh, 5 năm sau ngà đã to như bắp chân Điểu Cước. Ông bắt đầu luyện nó đi, đứng, quỳ, vươn vòi vác đồ đặt lên lưng, nhất nhất làm theo ý chủ. Đến khi voi biết nghe lời và làm theo một cách thuần thục, thì cũng là lúc ông Huỳnh Uy Dũng, Chủ Công ty Du lịch Đại Nam (Bình Dương) tìm đến. Ban đầu, ông Điểu Cước cho thuê, nhưng sau nhiều lần được đề nghị, ông đồng ý bán cả hai mẹ con voi.

Voi Việt Nam được xếp vào nhóm 1B, động vật cần bảo vệ nghiêm ngặt. Mới năm 2010 người ta lo âu chỉ trong vòng 20 năm nữa Đăk Lăk sẽ sạch bóng đàn voi nhà, thì nay nguy cơ đó rút xuống còn 10 năm.

Một dự án đồ sộ với 61 tỷ đồng bảo tồn voi Đăk Lăk đã được duyệt nhưng 6 năm qua, không những không có con voi nào được sinh ra thêm, mà voi rừng, voi nhà Tây Nguyên tiếp tục suy giảm.

Điểu Cước giải thích rằng, khi mang thai, do cái bụng quá to, con voi không thể quỳ xuống cho người ta chất hàng được. Ở khu du lịch Buôn Đôn, thủ phủ voi Tây Nguyên, mỗi giờ cưỡi voi đi dạo chơi, khách du lịch trả 500.000 đồng. Nếu cho voi đẻ thì phải mất 3-5 năm voi không làm việc được. Người ta đã khai thác con voi đến kiệt sức.

Một thực tế nữa cũng khiến voi "không thể đẻ nổi" chính là môi trường, voi mất đi khả năng tự nhiên, và khi rừng mất chúng không còn không gian để kết bạn, để giao phối. Ngay cả vua voi Đàn Năng Long ở hồ Lắk (thuộc huyện Lắk, tỉnh Đăk Lăk) sở hữu 4 voi đực và 5 voi cái, nói rằng từ năm 1992 đến nay ông đã làm nhiều cách mà đàn voi nhà ông vẫn không đẻ thêm được con voi nào.

Điểu Cước lại cho rằng ngoài một vài "kỹ thuật" cũng không quá khó thì việc cho voi đẻ phụ thuộc vào ý muốn, tính toán của con người. "Người ta muốn lấy được tiền trước mắt thôi, chớ để cho voi đẻ và bán được thì lâu quá". Điểu Cước nói, trước đây chính ông cũng từng có suy nghĩ đó, và nay ông đã nghĩ lại, sẽ tính đến chuyện cho voi sinh đẻ nhiều hơn.

Ngoài 4 con voi đã bán cho Khu du lịch Suối Tiên, 2 con cho Khu du lịch Đầm Sen, hai mẹ con voi bán cho Đại Nam, hiện nhà ông còn 3 con voi cái. Ông đang tính mua lại con voi đực của người cô ở Đắk Min đưa về làm giống cho đàn voi nhà sinh sản. Điểu Cước dự định trong năm nay hoặc năm tới, sẽ cho voi giao phối và hy vọng sau 3 năm, đàn voi nhà ông sẽ có thêm ít nhất 2 con.

An ninh thế giới

Lễ công bố Khu Dự trữ sinh quyển Đồng Nai

Nhân dịp kỷ niệm 122 năm ngày sinh nhật Bác, vào ngày 19/5/2012, UBND tỉnh Đồng Nai đã tổ chức lễ công bố Khu Dự trữ sinh quyển (DTSQ) Đồng Nai.Tham dự buổi lễ có bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, ông Phạm Cao Phong, Tổng thư ký UNESCO Việt Nam và các đại diện của các tỉnh thành bạn. Được biết, trong phiên họp vào ngày 29/6/2011 của Đại hội đồng UNESCO/MAB lần thứ 23 tại Dresden, CHLB Đức, Đại hội đồng đã chấp thuận  hồ sơ nâng cấp và đổi tên Khu DTSQ Cát Tiên thành Khu DTSQ Đồng Nai với tỷ lệ biểu quyết là 100%.

Khu DTSQ Đồng Nai nằm trên địa  bàn 5 tỉnh: Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Lâm Đồng và Đắc Nông bao gồm ba vùng lõi là Vườn quốc gia Cát Tiên, Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai và Khu bảo tồn vùng đất ngập nước nội địa Trị An với tổng diện tích là 969.781ha. Trong đó, vùng lõi là 172.223ha, vùng đệm là 346.844ha và vùng chuyển tiếp là 450.714ha. Khu DTSQ Đồng Nai.

Cattien world heritage

Cat Tien National Park

• Description

Cat Tien National Park is estimated as the reserve of natural resources in Vietnam with lots of rare, specious and endemic genes of fauna and flora, as plentiful site for scientists, domestic and foreign tourists.

The natural area of Cat Tien National Park is 71.920ha wide including the South of Cat Tien (Dong Nai province) 39.627ha; Cat Loc (Lam Dong province) 27.850ha; the West of Cat Tien (Binh Phuoc province 4.4431-ha).

Cat Tien National Park is part of the wet tropical forest complex and one of the specious natural forests remaining in Vietnam. That is why this area is significant not only in Vietnam but in the world as well. The diversity of the Park has been recognized by WWF when this international organization selected the Park as one of 200 global ecological zones including the land and its water area with its wellknown biological diversity. In 2001 Cat Tien National Park has been listed by UNESCO as the 411th biosphere Reserve Zone in the world.

Cat Tien National Park is also specially significant to the socio-economy of the region as its ecosystem takes an active part in the control of flood, at the same time it is also forest protecting for the water source of Tri An Hydro electrical Power Plant, a freshwater source supplied for Dong Nai province, Ho Chi Minh city and Ba Ria - Vung Tau province.

Cat Tien National Park is geologically in the transiting area from the Southern- Central Highland to the Southern plain. Including typical geological features of the end of Truong Son mountain range and South East of Vietnam, with 5 following major terrain types:

(1) High mountain with slope side: It mainly locates in the North of Cat Tien National Park. The elevation (from the sea level) is 200m - GCOm, slope 15 - 200 with some over 300. The topography is lope at the rnountain sides, the area in the centre of river, stream and at the top are flat. The division grade is complex and be the beginning of small streams flowing into Dong Nai river.

(2) Medium high mountain with slope side: Locating at the West South of Cat Tien National Park with elevation of 200m - 300m, slope 150 - 200, high division. Big streams as Dac Lua, Da Tapok are formed by this hilly midland and finally pour into Dong Nai river.

(3) Low and flat hill: Locating at the East South of Cat Tien National Park with elevation of 130m - 150m, slope of 50 - 70, little division.

(4) Dong Nai river bench and hill connecting to the swamp: At the West South of Cat Tien National Park, with mean elevation of 130m.

(5) Stream bench mixed with lake and swamp: This type of terrain includes small streams, scattering flooded lands, lakes and ponds in the branch of Dac Lua stream and the central area in the north of the Park. It is often in lack of water in the dry season but flooded in rainy season. In the dry season;, the water exists only in big swampy areas such as Bau Sau, Bau Chim, Bau Co, ... The elevation of this area is less than 130m.

The National Park grade is down from the North to the South and West to East, elevation of 626m in Loc Bac and 115m in, Nui Taong.

Cat Tien National Park locates in the middle of two biogeologies changing from Truong Son highland to Southen plain. Therefore it gathers 212 abundant diversity of fauna and flora typical for ecosystem of wet tropical forest in the provinces in South East of Vietnam.

The major component is Dipterocarpaceas, Fabaceae and Lythraceae.

Until now, it has been confirmed in Cat Tien Natiofial Park that there are 1 610 species, 724 branches, 162 families, and 75 groups.

In which:

- Big trees: 176 species; small trees: 335 species; Mini plants: 345 species, floristic composition: 311 species; vine: 238 species; Epiphyte, phytoparasite plants: 143 species; Semi-plant: 62 species.

- Specious plants: 38 species of 13 families such as: Afzelia Xylocarpa, Dalbergia sp., Pterocarpus macrocarpus, Sindora siamensis, Dispyros martima, Xylia xylocarpa, ... that have listed in Vietnamese Red Book.

The endemic gene and local endemic trees: 22 species of 12 families such as Thien Thien Dong Nai, Ve Tuyen Ngot of Thien Ly family.

Cat Tien National Park is divided into 5 types of forest as follows:

(1) Often green big leaves forest: The majority is trees of Dipterocarpaceae such as: Dipterocarpus alatus, Dipterocarps intri catus, Dalbergia alatus, Dalbergia mammosa, Afzelia xylocarpa, pterocargus macrocarpus,

(2) Ofteil green leaves with half fallen forest: Mainly are trees with fallen leaves in dry season as Lagerstoemia calyculata, Tetrameles nudiflora, Anogissus acminata,

(3) Trees mixed with bamboo forest: This is affected by the human beings, the forest often green with half of which have leaves fafallen by forest fire, toxic chemicals, the forest canopy is opened and bamboos have occupied. Popular trees are Mesua sp., Eagerstoernia calyculata, Xylia xylocarpa, two main bamboos are Bambusa procera and Giagarrtochloa sp.

(4) Burely bzmboo forest: This is also affected by human beings. After the rice fields made by destroying the forest and be ignored creating fravorable condition for the growing of bamboos. The two popular bamboos are Bambusa procera and Giarochloa sp. Forming big parts of forest; There is only La Nga bamboo exists in flooded area.

(5) Flooded plantation bench: Cat Tien National Park has big area of swamp with water resources not polluted yet. In the rainy season, the river water flooded an area of 2,500ha. It is the deepest area among Bau Sau, Bau Chim, Bau Co, ...

Flooded plantation area is favorable iocatioil for Crocodylus siamensis, aquatic plants and animals, water birds, freshwater grasses. Big animals such as Sus scrofa, Cerws unicolor, Box gaurus, ... often gather here in dry season. The popular water trees are: Dai phong tu, Loc vling, Sang do mixed with lau, lach, co de ...

The fauna zone of Cat Tien National Park has typical features similar to the fauna zone in East Truong Son plain, closely related with Tay Nguyen, most outstandingly is the set of hoofs with 6 popular species as Sris scrofa, traguliis javanicus, Cems unicolor, muntiacus rnuntak, Bos gaurus, Box javanicus, Cervus unicolor. Cat Tien is one of very few forests in Vietnam which wild animals can be observed.

(2) Birds: It includes 348 species of 64 families and 18 sets in which 31 specious and rare species have been discovered and listed in Vietnamese Red Book such as Ciconia episcopus, Pavo muticus imoerator, Leptoptilos javanicus, Pseudibis Davisoni, Cairina sctulata, ...

Arborophila davidi is a rare and specious species of chicken in Vietnam that have not been appeared for years. Scienlists think that they have been extinct until 1997 this species was discovered in Cat Tien National Park.

(3) Reptile: including 79 species of 17 families, 4 sets in which 23 iisted in Vietnamese Red Book as: Crocodylus siamensis, Python reticulatus, Python molurus,...

(4) Animals: including 103 species of 29 fiirniiies, 11 sets in which 25 species listed in Vietnamese Red Book such as: Bos javanicus, Bas gaurus, Panthera tigris, Ursus malayanus, Ursus thibetanus, Lelephas maximus, pardofelis nebulosa, Catopuma temninckii, Cuon alpinus, Hylobates gabriellae, Petaurista philippenis, There still exists Rhinoceros sondaicus annamiticus as branch of Java Rhinoceros, with 5 to 7 ones that is threatened to be extinct.

(5) Fish: including 133 species of 28 faxilies in which 1 species listed in IUCN Red Book (Mon fish or Dragon fish), 8 species listed in Vietnamese Red Book such as Lang bo, Co chai, Co king nha, co loc bong, Co rong, ...

(6) Disomy: including 41 species of 6 families and 2 sets.

(7) Insect: 751 species investigated including 457 species of butterflies. Some samples of other insect sets (Coleopterans, Lepidopterans, ...) have been collected but been defined yet as the lack of document and experts.

Satements of authenticity and/or integrity

Cat Tien National Pa-k has been founded on Jenczry I, 1992 based on the area of forbidden forest in the South of Cat Tien (Dong Nai province) that has been under protection since 1978, Cat Loc area (Lam Dong province) and the West of Cat Tien (Binh Phuoc province) that has been under protection since 1996. Since December 1998, Cat Tim National Park has been integrated with three a.m areas and controlled by Cat Tien National Park Managmeni Board, ,Ministry of Agriculture and Rural Development.

The natural area of Cat Tien National Park is 7 1,920ha, in which the South of Cat Tien (Dong Nai province) is 39.627ha; Cat Loc (Lam Dong province) 27,8521::1; and the West of Cat Tien (Binh Phuoc province) 4,443ha.

On November 10, 2001 Cat Tien National Park has been recognized by UNESCO/NIAB as thc World 41 lthB iosphere Reserved Zone.

Comparison with other similar properties

Cat Tien National Park can be compared with the World Heritage Puerto-Princes Subterranean River National Park (Philippine) and Thungyai - Huai Khaeng Wildlife Sanctuaries (Thai Land), Phong Nha - Ke Sang (Quang Binh province, Vietnam) and Ba Be National Park (Bac Can, Vietnam). That is the similarity in aesthetic beauty, biodiversity and endanger species listed in IUCN Red Book.